Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 68 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 72 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 68 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.short.php on line 169 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.short.php on line 169 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.short.php on line 169 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 60 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 64 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 72 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/classes/templates.class.php on line 104 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Deprecated: preg_replace(): The /e modifier is deprecated, use preg_replace_callback instead in /var/www/baljuvontj/data/www/baljuvon.tj/engine/modules/show.custom.php on line 98 Материалы за 28.01.2023 » Нохияи Балчувон
Информация к новости
  • Просмотров: 2839
  • Автор: admin
  • Дата: 28-01-2023, 23:42
28-01-2023, 23:42

AЗ ТAЪРИХИ ПAЙДОИШИ ҶAШНИ СAДA

Категория: Маълумот, Хабар

     Тоҷикон aз дaврони бостон ҷaшнҳое aз қaбили Нaврӯз, Сaдa, Меҳргон вa Тиргон доштaaнд, ки шукӯҳу мaртaбaи хосро соҳиб будaнд. Ҷaшни Сaдa aз ҷaшнҳои мaшҳури дaврони бостон aст, ки миёни ориёиҳо мaқоми хос доштaaст. Дaр борaи пaйдоиши ин ҷaшн дaр сaрчaшмaҳои aдaбиву тaърихӣ ишорaҳои гугонун рaфтaaст. Гоҳе он бо воқеaҳои aсотирӣ омехтa шудaaст. Сaдa вожaи тоҷикӣ будa мaънояш “бaромaдaн вa тулуъ кaрдaн” aст.***

 

Дaр сaрчaшмaҳои илмиву aдaбӣ перомуни тaърихи пaйдоиши ҷaшнҳои ориёӣ то зaмони мо мaълумоти зиёде рaсидaaст. Яке aз aсaрҳои муътaбaр дaр ин росто “Шоҳномa”-и Aбулқосим Фирдaвсӣ мебошaд. Дaр ин aсaри безaвол перомуни пaйдоиши ин ҷaшнҳо мaълумоти ҷолибе овaрдa шудaaст. Ҳaмчунин дaр aсaрҳои мондaгоре чун “Бундaҳишн”, “Китоб-ут-тaфҳим” вa “Осор-ул-боқия”-и Aбурaйҳони Берунӣ, “Зaйн-ул-aхбор”-и Aбусaид Aбдулҳaй ибни Мaҳмуди Гaрдезӣ, “Тaърихи Тaбaрӣ”, “Тaърихи Бухоро”-и Бaйҳaқӣ, “Нaврӯзномa”-и Умaри Хaйём, “Форсномa”-и Ибни Бaлхӣ вa ғ. мaхсус қaйд кaрдa шудaaст.

Информация к новости
  • Просмотров: 2821
  • Автор: admin
  • Дата: 28-01-2023, 06:17
28-01-2023, 06:17

КӮШИШҲОИ МАОРИФПАРВАРОНАИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ ДАР ТАҲКИМИ СОҲАИ МАОРИФ ВА ИЛМ

Категория: Маълумот

Дастгирии соҳаи маориф ва илм, қабл аз ҳама, аз он ҷиҳат муҳим мебошад, ки пешрафти тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ва давлат ба сатҳи рушди илму маориф вобастагии мустақим дорад. Бо назардошти ин, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар тамоми давраи давлатдории хеш пайваста ҳамаи имконияту василаҳоро ба хотири таҳким бахшидани пояҳои илму маориф равона карда, ба мактабу омӯзгор эҳтирому арҷ гузошта, рушди маорифро ҳамчун самти афзалиятноки сиёсати давлат ва Ҳукумат дониста, бо истифода аз тамоми захираву имкониятҳо соҳаи мазкурро дастгирӣ менамояд. Дар Паёми имсола низ ин нуктаҳо аз ҷониби Роҳбари давлат таъкид гардид: “Мо дар сиёсати иҷтимоии давлату Ҳукумат рушди бонизоми соҳаи маориф, мақому манзалати омӯзгор ва фароҳам овардани шароити мусоиду беҳтарро барои наврасону ҷавонон яке аз самтҳои афзалиятнок дониста, барои рушди ин соҳаи муҳимми низоми иҷтимоӣ ҳамаи чораҳои заруриро роҳандозӣ карда истодаем… Мо мактабро ба ҳайси боргоҳи илму дониш, саводу маърифат ва омӯзгорро чун шахси мафкурасозу тарбиятгари насли наврас эътироф карда, ба онҳо арҷу эҳтиром гузоштанро аз ҷумлаи масъалаҳои муҳимтарин медонем”.

 

Аз оғози ба даст овардани истиқлол кишвари мо, мутаассифона, гирифтори ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ гашта, дар баробари тамоми соҳаҳо илму маориф низ даҳсолаҳо қафо монд. Бо саъю талош ва ҷонбозиҳои Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон миллати тоҷик аз парокандагӣ, давлати он аз нестшавӣ ва халқ аз ҷанги шаҳрвандӣ раҳо гардида, рушду пешрафти соҳаи маориф ва илм дар қатори дигар соҳаҳои ҳаёт таъмин гардид. Бо назардошти ин рушду такомули соҳаи маориф ва илмро ба ду марҳилаи калон метавон тақсим намуд:

– марҳилаи якум солҳои 1991-1997-ро дар бар гирифта дар соҳаи мактабу маориф чунин падидаҳои буҳронӣ, ба мисли танқисии молиявии муассисаҳои таълимӣ, ба маротиб поён рафтани сатҳи маблағгузории давлатии соҳаи маориф, кам гардидани маоши омӯзгорон, соҳаи маорифро тарк намудани қисме аз омӯзгорон ва ба муҳоҷирати меҳнатӣ рафтани онҳо, фарсудаву хароб гаштани биноҳои таълимӣ ва ғайра хос аст. Хусусан бар асари ҷанги шаҳрвандӣ дар минтақаҳои ҷангзадаи Тоҷикистон бисёр иншоотҳои таълимӣ, тарбиявӣ ва фарҳангӣ харобу нобуд гаштанд;

– марҳилаи дуюм пас аз истиқрори сулҳ ва ризояти миллӣ шуруъ гардида бо кӯшишҳои маорифпарваронаи Пешвои миллат мушкилоти дар марҳилаи аввал ба миён омада на танҳо бартараф карда шуд, балки маориф ва илми кишвар аз нав рушд намуда, ба натиҷаҳои назаррас ноил гардид, ки онҳоро мо дар ин мухтасар мушаххасан ва бо пайдарҳамӣ мавриди таҳлилу баррасӣ қарор хоҳем дод.

Вобаста ба афзоиши буҷети давлатӣ маблағгузории соҳаи маориф ва илм дар баробари дигар бахшҳои иҷтимоӣ мунтазам зиёд карда мешавад. Соли 2023 маблағгузории соҳаи маориф дар ҳаҷми 7 миллиарду 400 миллион сомонӣ пешбинӣ гардидааст, ки ин дар муқоиса бо соли 2001, ки маблағгузории соҳаи мазкур 13 миллион сомониро ташкил медод, 570 баробар зиёд мебошад (бе назардошти инфлятсия).

Маблағгузории соҳаи маориф ва илм дар солҳои 2001 – 2023, ки дар асоси қонунҳои буҷети давлатӣ тартиб дода шудааст (миллион сомонӣ)

СОЛ МАБЛАҒ СОЛ МАБЛАҒ СОЛ МАБЛАҒ
2001 12,845 2009 1 110,208 2017 3 581,017
2002 15,588 2010 1 068,341 2018 3 863,064
2003 18,281 2011 1 363,359 2019 4 404,877
2004 36,574 2012 1 607,836 2020 4 533,628
2005 57,980 2013 2 130,836 2021 5 597,083
2006 77, 988 2014 2 516,965 2022 6 304,025
2007 506, 323 2015 2 918,639 2023 7 400,000
2008 691,248 2016 3 146,229    

Дар ин замина, ҳамасола маоши кормандони соҳаи маориф баланд бардошта мешавад. Масалан, дар соли 2012 музди кори онҳо, аз ҷумла маоши кормандони муассисаҳои томактабӣ, муассисаҳои таҳсилоти умумӣ, хона-интернатҳо, барои пиронсолону кӯдакони маъюб зиёда аз 60 фоиз, соҳаи илм 30, фарҳанг ва стипендияи донишҷӯён 50 фоиз зиёд гардид. Дигар солҳо низ мунтазам маоши кормандони соҳаи маориф ва илм баланд бардошта шуда, аз ҷумла соли равон маоши омӯзгорон, стипендияи донишҷӯён ва дигар намудҳои стипендия 20 фоиз зиёд карда шуд.

Бо вуҷуди он ки таҳсилоти ибтидоӣ ва умумӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳоло ҳам норасоии ҳайати омӯзгорони касбиро ҳис мекунад, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самтҳои омода намудани омӯзгорон, таҳияи нақшаҳои таълим, таъмини риояи стандартҳои нави таълим ва ҳамчунин боло бурдани ҳавасмандӣ дар самти таҳсилоти умумӣ чораҳои зарурӣ таҳия ва татбиқ кардааст. Чораҳои андешида ба афзоиши бемайлон ва тадриҷии шумораи омӯзгорон ва баланд бардоштани маҳорати касбии онҳо дар муассисаҳои таълимии таҳсилоти умумӣ мусоидат намуд. Теъдоди умумии омӯзгорони муассисаҳои таълимии таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар тӯли солҳои 2010-2018 30,8% зиёд шуда, дар соли таҳсили 2019-2020 124593 нафарро ташкил додааст. Бо мақсади арзёбии сифати таҷрибаи омӯзгорӣ, махсусан, омӯзгорони ҷавон бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 2-юми июли соли 2015, №433 “Дар бораи андоза ва тартиби пардохти иловапулӣ ба маоши омӯзгорони ҷавон, ки дар деҳот фаъолият менамоянд” ба мутахассисони ҷавон 10% иловапулӣ ба музди кор ва ба омӯзгорон қарзҳо пешбинӣ гардид.

Мижгона ХОЛИНОВА,

мудири кафедраи идоракунии давлатӣ ва ҳуқуқи иқтисодии Академия, номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент

Фотеҳ РАСУЛОВ

дотсенти кафедраи идоракунии давлатӣ ва ҳуқуқи иқтисодии Академия,

номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент

Информация к новости
  • Просмотров: 2798
  • Автор: admin
  • Дата: 28-01-2023, 00:04
28-01-2023, 00:04

САРВАРӢ ДАР НИЗОМИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ

Категория: Маълумот

Пайдоиши институти сарварӣ ҳамчун феномени ҷомеаи инсонӣ ба замонҳои қадим таалуқ дорад. Ҳанӯз аз давраҳои аввали ташаккули инсоният, ҷомеаҳои аввалини инсонҳо ба сарварон, ба одамоне, ки бо қувваи имкониятҳои худ тавонанд одамонро аз паси худ баранд эҳтиёҷ доштанд. «Сарварӣ – мағзи ҷомеа, дили маърифат (донистан) ва забони адолат аст» - мегуфтанд 2300 сол қабл аз ин Мисриёни қадим.***

 

Дар замони мо мафҳуми сарвар ба маънои инсоне, ки дар муқоиса бо дигарон дар ягон намуди фаъолият нисбатан муваффақ аст, фаҳмида мешавад.

 

Пайдоиши сарварӣ ҳамчун зарурияти таърихие, ки талаботи инсониятро ба ташкили ҳаёти дастаҷамъона ва идоракунӣ тавлид кардааст фаҳмида мешавад.

Тегхо

Анбори хабархо

Апрель 2024 (2)
Март 2024 (4)
Февраль 2024 (6)
Январь 2024 (13)
Декабрь 2023 (13)
Ноябрь 2023 (5)
^